Zwolnienie z ZUS — komu przysługuje i jak z niego skorzystać

Zwolnienie z opłacania składek ZUS w ramach wakacji składkowych nie wymaga zawieszenia działalności. Przedsiębiorca może nadal uzyskiwać przychody i wystawiać faktury.¹ Prawo do ulgi nie zależy od formy rozliczania podatku dochodowego.¹ Poniżej wyjaśniamy warunki zwolnienia, sposób złożenia wniosku i rozliczenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.² Wakacje składkowe przysługują za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym.³

Czym jest zwolnienie z ZUS i komu może przysługiwać?

Zwolnienie z ZUS w ramach wakacji składkowych dotyczy własnych składek społecznych uprawnionego przedsiębiorcy. O prawie do ulgi decydują między innymi tytuł do ubezpieczeń, liczba zgłoszonych osób i rodzaj pracy wykonywanej dla byłego pracodawcy.⁴ W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku do ubezpieczeń może być zgłoszonych najwyżej 10 osób, wliczając przedsiębiorcę.³

Przedsiębiorca musi podlegać ubezpieczeniom społecznym przez co najmniej 1 dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.⁵ Ten warunek nie wystarczy, jeśli przedsiębiorca przekracza limit zgłoszonych osób albo wykonuje działalność wykluczającą ulgę.⁴ Prawo do zwolnienia zależy od spełnienia wszystkich wymaganych warunków.

Kto może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek?

Wakacje składkowe przysługują osobom prowadzącym działalność wpisaną do CEIDG, uprawnionym wspólnikom spółek cywilnych oraz komornikom sądowym.^1,5 CEIDG jest ewidencją przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Praca dla byłego pracodawcy wyklucza ulgę, gdy pokrywa się z wcześniejszymi obowiązkami pracowniczymi w okresie objętym tym warunkiem.^4,5

Limit zgłoszonych do ubezpieczeń to 10 osób łącznie z przedsiębiorcą. Przy takim składzie zgłoszeń oznacza to najwyżej 9 pracowników.^5,6 Do limitu nie wlicza się zleceniobiorców będących uczniami lub studentami przed ukończeniem 26 lat.⁵ Znaczenie ma zgłoszenie do ubezpieczeń, nie sama liczba zawartych umów.⁴

Tabela pokazuje prawo do wakacji składkowych przy trzech sposobach opłacania składek przez przedsiębiorcę.

Dane w tabeli: 7,8,9,10

Czy zwolnienie obejmuje składkę zdrowotną?

Zwolnienie z ZUS nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników, współpracowników i zleceniobiorców.¹ Składka zdrowotna dotyczy ubezpieczenia zdrowotnego, odrębnego od ubezpieczeń społecznych. Przedsiębiorca nadal rozlicza należności, których ulga nie obejmuje. Przy opodatkowaniu według skali składka zdrowotna wynosi 9% podstawy wymiaru i pozostaje do zapłaty także w miesiącu wakacji składkowych.¹¹

Zakres zwolnienia ogranicza się do własnych składek społecznych uprawnionego przedsiębiorcy. Nie obejmuje więc wszystkich należności wykazywanych w rozliczeniu ZUS.⁴ Pozostałe zobowiązania trzeba rozliczyć na zwykłych zasadach.

Wakacje składkowe: zasady, rozliczenie i wysokość zwolnienia

Wakacje składkowe zwalniają uprawnionego przedsiębiorcę z opłacenia własnych składek społecznych za wybrany miesiąc. Nie znoszą obowiązku złożenia dokumentów rozliczeniowych. Ulga obowiązuje od 1 listopada 2024 r.; można z niej skorzystać 1 raz w roku kalendarzowym przez 1 miesiąc.^4,9

Składki objęte zwolnieniem finansuje budżet państwa. Okres opłacony w ten sposób wlicza się do przyszłej emerytury lub renty.⁵ Zwolnienie nie usuwa go z historii ubezpieczenia. Budżet państwa finansuje składki społeczne w całości, do wysokości objętej ulgą.³

Na jakich zasadach działają wakacje składkowe?

Wakacje składkowe dotyczą własnych składek przedsiębiorcy za miesiąc objęty ulgą. Zwolnienie z ZUS obejmuje składki obliczone od najniższej podstawy wymiaru właściwej dla tego przedsiębiorcy.⁵ Kwota ulgi zależy więc od podstawy oraz od tego, którym ubezpieczeniom podlega. Przy standardowych składkach najniższa podstawa wymiaru wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.¹⁰

Jakie deklaracje złożyć za okres wakacji składkowych?

ZUS DRA, czyli deklarację rozliczeniową, przedsiębiorca składa także za miesiąc zwolnienia. Jeśli zgłasza do ubezpieczeń inne osoby, składa również dotyczące ich ZUS RCA – imienne raporty o składkach i świadczeniach.⁹ Wakacje składkowe nie zastępują rozliczenia osób zatrudnionych. Dokumenty za miesiąc objęty ulgą przedsiębiorca składa co do zasady do 20. dnia następnego miesiąca.¹²

Które składki obejmują wakacje składkowe?

Wakacje składkowe obejmują własne składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe. Obejmują też – jeśli przedsiębiorca im podlega – składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.⁵ Wymienione ubezpieczenia są ubezpieczeniami społecznymi; fundusze stanowią odrębne należności uwzględnione w uldze. Składka emerytalna objęta wakacjami składkowymi wynosi 19,52% właściwej podstawy wymiaru.¹³

Od czego zależy wysokość zwolnienia w ramach wakacji składkowych?

Wysokość zwolnienia zależy od podstawy wymiaru składek przedsiębiorcy oraz od tego, czy opłaca składkę chorobową. Poniższe kwoty pochodzą z zestawień za wskazane lata. Są to wartości historyczne, nie bieżące stawki. W zestawieniu za 2024 r. standardowe składki bez chorobowego wynosiły 1485,31 zł miesięcznie, z uwzględnieniem FP i FS.¹⁴

Tabela porównuje historyczne miesięczne i roczne składki społeczne bez wakacji składkowych w 2024 r., zależnie od opłacania składki chorobowej.

Dane w tabeli: 6,15,16

Tabela zestawia historyczne składki społeczne w 2025 r. oraz roczny koszt przed wakacjami składkowymi i po nich.

Dane w tabeli: 6,17,18

Roczny koszt składek w tym zestawieniu maleje o składki za miesiąc objęty zwolnieniem. Opłacanie chorobowego wpływa na wysokość tej kwoty. Przy stałej składce 1600,32 zł miesięcznie roczny koszt wariantu z chorobowym spada po zwolnieniu z 19 203,84 zł do 17 603,52 zł.¹⁴

Zwolnienie z ZUS w praktyce: od wniosku po rozliczenie w firmie

Zwolnienie z ZUS wymaga sprawdzenia warunków i złożenia wniosku RWS. Po rozstrzygnięciu sprawy trzeba też odpowiednio rozliczyć składki. Przedsiębiorca ocenia osobno przychód i wykorzystaną pomoc de minimis, czyli pomoc publiczną objętą wspólnym limitem. Ogólny limit pomocy de minimis wynosi 300 tys. euro w okresie trzech lat.³

Jak sprawdzić, czy przedsiębiorca spełnia warunki zwolnienia?

Przedsiębiorca sprawdza prawo do ulgi na podstawie historii ubezpieczeń, przychodu i otrzymanej pomocy publicznej. Uwzględnia też liczbę zgłoszonych osób oraz zakres pracy dla byłego pracodawcy. W co najmniej jednym z dwóch lat kalendarzowych przed rokiem złożenia wniosku roczny przychód nie może przekroczyć równowartości 2 mln euro.³

• Limit przychodu wynosi 2 000 000 euro. Przychód nie może go przekroczyć w co najmniej jednym z 2 lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku.^4,5
• Limit pomocy de minimis wynosi 300 000 euro w okresie 3 lat. Wlicza się do niego również pomoc wynikającą z wakacji składkowych.^4,9
• Historia ubezpieczeń i zatrudnienia nie jest wymagana do sprawdzenia pozostałych warunków. Chodzi o podleganie ubezpieczeniom społecznym, liczbę zgłoszonych osób i zakres działalności dla byłego pracodawcy. Warunki te potwierdza się oświadczeniem i nie trzeba podawać dla nich danych¹⁹.

Wynik weryfikacji służy do przygotowania danych do wniosku RWS. Przedsiębiorca składa go w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym wybrany miesiąc zwolnienia.²⁰ Termin wynika więc z okresu, za który chce uzyskać ulgę.

Jak złożyć wniosek i jakie dane przygotować?

Wniosek RWS przedsiębiorca składa elektronicznie z konta płatnika na PUE/eZUS. Wspólnik spółki cywilnej korzysta z własnego konta, nie z konta spółki.¹ PUE/eZUS jest elektronicznym kanałem obsługi spraw w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek może też złożyć pełnomocnik przedsiębiorcy.⁸ Możliwość składania RWS przez PUE/eZUS uruchomiono 1 listopada 2024 r.²⁰

• Termin złożenia RWS przypada 1 miesiąc przed miesiącem zwolnienia.¹ Wniosek dotyczący grudnia 2024 r. należało więc złożyć w listopadzie 2024 r.^21,22
• Informacje o pomocy publicznej są potrzebne we wniosku. Wakacje składkowe stanowią bowiem pomoc de minimis.¹
• Koszt samodzielnego złożenia RWS wynosi 0 zł.²¹ Podawany koszt usługi księgowej to 50–300 zł za złożenie wniosku; nie jest to opłata pobierana przez ZUS.²¹

Kompletny RWS wskazuje miesiąc zwolnienia i zawiera informacje potrzebne do oceny prawa do ulgi. Trzeba w nim uwzględnić pomoc de minimis otrzymaną w okresie trzech minionych lat.²³ Dane dotyczą więc zarówno planowanego zwolnienia, jak i wcześniej otrzymanej pomocy.

Jak sprawdzić decyzję ZUS i rozliczenie składek?

Rozstrzygnięcie ZUS trzeba zestawić z miesiącem wskazanym we wniosku oraz dokumentami rozliczeniowymi za ten okres. Jeśli ZUS wezwie do usunięcia braków formalnych, termin na ich uzupełnienie wyniesie co najmniej 7 dni.²⁴ W razie odmowy przedsiębiorca może się odwołać w terminie podanym w pouczeniu do decyzji.^4,9

Rozliczenie składek wymaga porównania należności z dokumentów z saldem konta płatnika. Wynik sprawy wskazuje zakres przyznanego zwolnienia. Dopiero po zestawieniu tych informacji można ustalić, czy kwota do zapłaty jest prawidłowa.

Jak ująć zwolnienie w dokumentacji kadrowo-płacowej i rozliczeniach firmy?

Dokumentacja kadrowo-płacowa powinna oddzielać ulgę przedsiębiorcy od rozliczeń osób zatrudnionych. W ewidencji warto powiązać miesiąc zwolnienia z wnioskiem RWS, rozstrzygnięciem ZUS i dokumentami składkowymi. Wakacje składkowe obejmują 1 miesiąc w roku kalendarzowym, więc dokumentacja musi wskazywać właściwy okres. Lista płac zestawia wynagrodzenia i potrącenia pracowników; nie należy przypisywać do ich składek ulgi przysługującej przedsiębiorcy.

Uzgodnienie rozliczenia firmy polega na porównaniu dokumentów składkowych, faktycznej wpłaty i salda płatnika. Takie porównanie pozwala oddzielić zwolnienie przedsiębiorcy od należności za osoby zatrudnione. Ulga pozostaje odrębną pozycją w rozliczeniu składek.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można skorzystać z wakacji składkowych przy preferencyjnym ZUS?

Tak. Preferencyjne składki nie wykluczają ulgi, jeśli przedsiębiorca spełnia pozostałe warunki.

Czy aktywny rodzic może skorzystać z wakacji składkowych?

Może, jeśli prowadzi działalność uprawniającą do ulgi i spełnia wymagane warunki. Sam status aktywnego rodzica nie zastępuje tych warunków.

Kiedy należy złożyć wniosek o wakacje od ZUS w 2026 roku?

Wniosek składa się w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym wybrany miesiąc zwolnienia. Termin zależy więc od tego, za który miesiąc przedsiębiorca chce skorzystać z ulgi.

Czy podczas wakacji składkowych można nadal prowadzić firmę i wystawiać faktury?

Tak. Skorzystanie ze zwolnienia nie wymaga zawieszenia działalności, a przedsiębiorca może uzyskiwać przychody i wystawiać faktury.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.

Stan prawny na: październik 2026.