Udział w komisji wyborczej a wynagrodzenie za pracę

Członek obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej zachowuje prawo do wynagrodzenia od pracodawcy za zwolnienie od pracy w dniu głosowania i liczenia głosów oraz w dniu następującym po zakończeniu liczenia głosów¹. Osobno rozlicza się dietę i dodatkowe dni zwolnienia. W razie sporu pracownik może dochodzić należnego wynagrodzenia.
Prawo do zapłaty za wskazane dni wynika z art. 154 § 4 pkt 1 Kodeksu wyborczego².

Czym jest zwolnienie od pracy na udział w komisji wyborczej i jak wpływa na wynagrodzenie?

Zwolnienie od pracy na udział w komisji wyborczej jest usprawiedliwioną nieobecnością pracownika wykonującego zadania wyborcze. W przypadkach określonych przepisami pracownik zachowuje za ten czas wynagrodzenie od pracodawcy. Zwolnienie ma znaczenie wtedy, gdy zadania komisji przypadają na zaplanowane godziny pracy.
Na inne zadania komisji art. 154 § 4 pkt 2 Kodeksu wyborczego przewiduje do 5 dni zwolnienia bez prawa do wynagrodzenia².

Pracodawca rozlicza nieobecność związaną z komisją oddzielnie od pracy na stanowisku pracownika. Potrzebuje do tego pisemnego uprzedzenia oraz zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie zadań komisji. Zgodnie z art. 154 § 4a Kodeksu wyborczego pracownik musi pisemnie uprzedzić pracodawcę co najmniej 3 dni przed przewidywaną nieobecnością².

Kto może skorzystać ze zwolnienia od pracy jako członek komisji wyborczej?

Pracownik będący członkiem obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej może skorzystać ze zwolnienia, gdy zadania komisji wymagają nieobecności podczas zaplanowanej pracy. Uprawnienie daje mu Kodeks wyborczy – nie jest to urlop przyznawany decyzją pracodawcy.
Członkostwo w komisji nie zmienia dnia wolnego z rozkładu czasu pracy w dzień przepracowany u pracodawcy³. Podstawą uprawnienia członka obwodowej lub terytorialnej komisji jest art. 154 § 4 Kodeksu wyborczego².

Czy pracodawca wypłaca wynagrodzenie za czas zwolnienia na udział w komisji wyborczej?

Wynagrodzenie od pracodawcy zależy od tego, czy zadania komisji przypadają na zaplanowaną pracę, czy na dzień wolny pracownika. Tabela porównuje skutki obu sytuacji dla wypłaty i prawa do innego dnia wolnego.
Płatne zwolnienie dotyczy zaplanowanej pracy; udział w komisji w dniu wolnym nie daje prawa do dodatkowego dnia wolnego od pracodawcy².

Dane w tabeli: 1,4

Dzień wolny pracownika nie jest nieobecnością w pracy, więc nie wymaga zwolnienia. Udział w komisji poza rozkładem pracy nie rodzi zatem obowiązku rekompensaty po stronie pracodawcy. Art. 154 § 4 Kodeksu wyborczego reguluje zwolnienie od pracy, a nie rekompensatę za udział w komisji w dniu wolnym².

Jak poinformować pracodawcę o terminie pracy w komisji wyborczej?

Pracownik zgłasza planowaną nieobecność pisemnie. Po wykonaniu zadań komisji dokumentuje jej przyczynę i czas. Poniższa lista zbiera obowiązki związane ze zgłoszeniem oraz zaświadczeniem.
Zaświadczenie trzeba dostarczyć pracodawcy nie później niż następnego dnia po upływie okresu nieobecności, zgodnie z art. 154 § 4a Kodeksu wyborczego².

• Pisemne uprzedzenie pracodawcy trzeba przekazać co najmniej 3 dni przed przewidywaną nieobecnością. Pracownik podaje w nim przyczynę i przewidywany okres nieobecności^5,6.
• Zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność zawiera imię i nazwisko członka komisji, podstawę prawną zwolnienia, a także przyczynę i czas nieobecności⁴.
• Dostarczenie zaświadczenia pracodawcy musi nastąpić nie później niż 1 dzień po okresie nieobecności^5,6.

Pisemne zgłoszenie i zaświadczenie pozwalają pracodawcy oznaczyć usprawiedliwioną nieobecność w ewidencji czasu pracy. Jest to rejestr czasu przepracowanego i nieobecności. Obowiązek jego prowadzenia wynika z art. 149 § 1 Kodeksu pracy⁷.

Zwolnienie na zadania komisji chroni wynagrodzenie za uprawnioną nieobecność w pracy. Nie oznacza jednak dodatkowej zapłaty za udział w komisji w dniu wolnym. Art. 154 § 4 pkt 1 Kodeksu wyborczego obejmuje także zwolnienie w dniu następującym po zakończeniu liczenia głosów².

Dieta za udział w komisji wyborczej a wynagrodzenie: wysokość i rozliczenie podatkowe

Dieta członka komisji wyborczej i wynagrodzenie za pracę mają różne podstawy. Dieta wiąże się z zadaniami wyborczymi, a wynagrodzenie – z zatrudnieniem. W wyborach samorządowych dietę za pracę w obwodowej komisji wypłaca urząd gminy lub miasta organizujący wybory, nie pracodawca⁸.
Należności różnią się tytułem wypłaty, podmiotem wypłacającym i rozliczeniem podatkowym. W wyborach samorządowych w 2024 r. dieta zwykłego członka obwodowej komisji wyborczej wynosiła 700 zł⁹.

Ile wynosi dieta członka komisji wyborczej?

Dieta w obwodowej komisji wyborczej w wyborach samorządowych zależy od pełnionej funkcji. Tabela zestawia kwoty dla poszczególnych funkcji.
Przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej w wyborach samorządowych w 2024 r. przysługiwała dieta w wysokości 900 zł⁹.

Dane w tabeli: 8,10

Ponowne głosowanie w wyborach wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wiąże się z dietą wynoszącą 50% podstawowej diety⁸. Kwota podstawowa zależy od funkcji pełnionej w komisji; na jej podstawie ustala się dietę za ponowne głosowanie¹⁰.

Czy dieta za pracę w komisji wyborczej podlega opodatkowaniu?

Dieta członka komisji korzysta ze zwolnienia z PIT do limitu 3000 zł miesięcznie dla diet osób pełniących obowiązki społeczne i obywatelskie. Kwoty objętej zwolnieniem nie ujmuje się w zeznaniu rocznym⁸.
Wynagrodzenie ze stosunku pracy jest odrębnym przychodem, który rozlicza pracodawca. O zwolnieniu decydują kwalifikacja diety i miesięczny limit, a nie wysokość pensji pracownika¹¹.

Jak zakwalifikować dietę członka komisji do przychodów w PIT?

Dieta członka komisji jest należnością za pełnienie obowiązków społecznych i obywatelskich, nie wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Przy rozliczeniu liczą się tytuł wypłaty, okres otrzymania należności oraz jej ujęcie w zeznaniu rocznym.
Art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT zwalnia takie diety z podatku do łącznej kwoty 3000 zł miesięcznie¹².

• Tytuł wypłaty diety wiąże się z wykonywaniem zadań komisji. Dieta nie jest częścią pensji wypłacanej przez pracodawcę.
• Okres otrzymania diety ma znaczenie przy ustalaniu, czy należność mieści się w opisanym limicie zwolnienia podatkowego.
• Zeznanie roczne nie obejmuje tej części diety, która korzysta ze zwolnienia podatkowego.

Dieta wyborcza nie trafia na listę płac, czyli zestawienie wynagrodzeń rozliczanych przez pracodawcę. Nie jest bowiem wypłatą ze stosunku pracy. Art. 13 pkt 5 ustawy o PIT zalicza przychody z obowiązków społecznych lub obywatelskich do działalności wykonywanej osobiście¹².

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia zwolnienia lub bezpodstawnie pomniejsza wynagrodzenie?

Pracownik będący członkiem komisji wyborczej może pisemnie wystąpić do pracodawcy o wyjaśnienie odmowy wypłaty albo korektę wynagrodzenia. Do wniosku dołącza dokumenty potwierdzające zgłoszenie nieobecności i wykonywanie zadań komisji. Wskazuje też daty nieobecności oraz pozycję na pasku płacowym, której dotyczy potrącenie.
Roszczenie o niewypłacone wynagrodzenie co do zasady przedawnia się po 3 latach od dnia wymagalności, zgodnie z art. 291 § 1 Kodeksu pracy⁷.

Ewidencja czasu pracy powinna oznaczać zarówno płatne, jak i bezpłatne zwolnienie związane z pracą w komisji⁴. Pracownik może porównać jej zapis z rozkładem czasu pracy, zaświadczeniem i naliczeniem na liście płac. Jeśli pracodawca nie poprawi błędu, pracownik może zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy lub dochodzić wynagrodzenia przed sądem pracy¹³.

Korekta wypłaty wymaga ustalenia, jak oznaczono sporną nieobecność w ewidencji i rozliczono ją na liście płac. Na żądanie pracownika pracodawca musi udostępnić mu do wglądu dokumenty stanowiące podstawę obliczenia wynagrodzenia. Obowiązek ten wynika z art. 85 § 5 Kodeksu pracy⁷.

Dodatkowe dni zwolnienia na udział w komisji wyborczej a wynagrodzenie za pracę

Dodatkowe zwolnienie od pracy członka obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej wynosi do 5 dni. Pracownik nie zachowuje za ten czas wynagrodzenia, ale zachowuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego i innych uprawnień ze stosunku pracy⁵.
W rozliczeniu płacowym trzeba oddzielić tę bezpłatną nieobecność od płatnego zwolnienia na zadania komisji⁶.

Wynagrodzenie za płatne zwolnienie oblicza się według zasad stosowanych przy wynagrodzeniu urlopowym. Składniki ustalane jako przeciętne oblicza się z miesiąca zwolnienia⁵. Nie oznacza to, że dodatkowe zwolnienie bezpłatne staje się płatne.

Tabela porównuje oba rodzaje zwolnienia pod względem prawa do wynagrodzenia i sposobu ujęcia nieobecności w rozliczeniu płacowym.

Jak sprawdzić wpływ dodatkowych dni zwolnienia na wysokość wypłaty?

Wpływ zwolnienia na wypłatę zależy od rodzaju nieobecności oraz sposobu rozliczenia stałych i zmiennych składników płacy. Poniższe przykłady dotyczą płatnego zwolnienia, nie zaś dodatkowej nieobecności bez wynagrodzenia.

• Rodzaj nieobecności trzeba porównać z oznaczeniem w ewidencji czasu pracy. Za czas dodatkowego zwolnienia bezpłatnego pracodawca nie nalicza wynagrodzenia.
• Stałe składniki wynagrodzenia w przykładzie za maj obejmują pensję 7500 zł i stałą premię 500 zł. Łączne wynagrodzenie pracownika wynosi 8000 zł^5,14.
• Zmienne składniki wynagrodzenia w drugim przykładzie obejmują prowizję za maj 790 zł przy 144 h faktycznie przepracowanych. Prowizja podzielona przez przepracowane godziny daje po zaokrągleniu 5,49 zł/h. Pomnożenie tej stawki przez 16 h płatnego zwolnienia daje 87,84 zł za ten czas. Przy stałej pensji 5000 zł łączna wypłata wynosi 5877,84 zł^5,15.
• Wymiar czasu pracy w maju w przykładzie wynosi 160 h⁵. Porównanie go z godzinami przepracowanymi i godzinami zwolnienia pomaga skontrolować ewidencję przed zatwierdzeniem listy płac¹⁶.

Dodatkowe bezpłatne zwolnienie obniża wynagrodzenie za czas nieobecności. Przy płatnym zwolnieniu pracodawca oblicza natomiast należność według właściwych zasad³.

Członek komisji wyborczej: najważniejsze zasady dotyczące zwolnienia, diety i wypłaty

Członek komisji wyborczej powinien rozróżniać zwolnienie od pracy, dietę wyborczą i wynagrodzenie od pracodawcy. Jeśli nie skorzysta ze zwolnienia na zadania komisji, pracodawca nie musi wypłacać mu ekwiwalentu. Byłaby to zapłata za niewykorzystany czas wolny¹.

Rozliczenie wypłaty zależy od rodzaju wykorzystanego zwolnienia i zapisów w ewidencji czasu pracy. Dieta pozostaje poza listą płac pracodawcy. Samo niewykorzystane zwolnienie nie zwiększa pensji³.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.

Stan prawny na: październik 2026.